Όζοι θυρεοειδούς : απαντάμε στις πιο συχνές ερωτήσεις σας

Τι είναι ο Όζος του Θυρεοειδούς;

Ο θυρεοειδής είναι ένας πολύ μικρός αδένας σε σχήμα πεταλούδας και βρίσκεται κοντά στο λάρυγγα, μπροστά από την τραχεία. Αυτός ο αδένας παράγει και εκκρίνει δύο ορμόνες, οι οποίες επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό, τη θερμοκρασία του σώματος και διάφορες σωματικές λειτουργίες – μια σειρά χημικών αντιδράσεων, οι οποίες όλες μαζί συνιστούν το μεταβολισμό.

Ο όζος του θυρεοειδούς είναι ένας όγκος που αναπτύσσεται στο θυρεοειδή αδένα. Μπορεί να είναι συμπαγής ή κυστικός (να έχει υγρό) και εμφανίζεται είτε είτε ένας είτε πολλοί μαζί. Οι όζοι του θυρεοειδούς εμφανίζονται αρκετά συχνά, ενώ σπάνια είναι καρκινικοί.

Οι όζοι του θυρεοειδούς κατηγοριοποιούνται σε ψυχρούς ή θερμούς ανάλογα με το αν παράγουν θυρεοειδικές ορμόνες ή όχι:

• Οι ψυχροί όζοι δεν παράγουν θυρεοειδικές ορμόνες
• Οι θερμοί όζοι υπερπαράγουν θυρεοειδικές ορμόνες

Περισσότερο από το 90% όλων των όζων του θυρεοειδούς είναι καλοήθεις (μη καρκινικοί). Οι περισσότεροι όζοι του θυρεοειδούς δεν είναι σοβαροί, ενώ προκαλούν ελάχιστα συμπτώματα. Έτσι, είναι πιθανό κάποιος να έχει όζους χωρίς να το γνωρίζει.

Εάν δε φτάσει σε σημείο μεγάλου μεγέθους ώστε να πιέζει την τραχεία, ένας καλοήθης όζος μπορεί να μην εκδηλώσει ποτέ έντονα συμπτώματα. Σε πολλές περιπτώσεις όζων, η διάγνωση πραγματοποιείται τυχαία κατά τη διάρκεια απεικονιστικών εξετάσεων για τη διάγνωση κάποιας άλλης πάθησης ή μετά από ψηλάφηση του λαιμού.

Ποια είναι τα Συμπτώματα του Όζου του Θυρεοειδούς;

Όπως αναφέραμε, τα συμπτώματα του όζου του θυρεοειδούς μπορεί να μη γίνουν καθόλου αισθητά. Ωστόσο, στην περίπτωση που ο όζος αναπτυχθεί σε μέγεθος, τότε μπορεί να εκδηλωθεί:

• Ένας υπερμεγέθης θυρεοειδικός αδένας ( βρογχοκήλη)
• Πόνος στη βάση του λαιμού
• Δυσκολία στην κατάποση
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Βράχνιασμα

Εάν ο θυρεοειδικός όζος παράγει αυξημένες θυρεοειδικές ορμόνες, τότε τα συμπτώματα αφορούν στον υπερθυρεοειδισμό και είναι:

• Γρήγορος και μη φυσιολογικός παλμός της καρδιάς
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους
• Μυϊκή αδυναμία
• Δυσκολία ύπνου
• Νευρικότητα

Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι όζοι αναπτύσσονται σε άτομα με νόσο του Hashimoto. Πρόκειται για μια αυτοάνοση πάθηση του θυρεοειδούς που αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης υπολειτουργικού θυρεοειδούς (υποθυρεοειδισμός). Τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού περιλαμβάνουν:

• Επίμονη κόπωση
• Ανεξήγητη αύξηση βάρους
• Δυσκοιλιότητα
• Ευαισθησία στο κρύο
• Ξηροδερμία και ξηρότητα στην τρίχα
• Εύθραυστα νύχια

Τι προκαλεί τους Όζους του Θυρεοειδούς;

Στην πλειονότητά τους, οι όζοι του θυρεοειδούς προκαλούνται από την υπερβολική αύξηση του φυσιολογικού ιστού του θυρεοειδούς. Το αίτιο για την αύξηση αυτή είναι άγνωστο, ωστόσο υπάρχει μια ισχυρή γενετική βάση.

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι όζοι συνδέονται με:

• Νόσο του Hashimoto, μια αυτοάνοση ασθένεια που οδηγεί στον υποθυρεοειδισμό
• Θυρεοειδίτιδα ή χρόνια φλεγμονή του θυρεοειδούς
• Καρκίνο θυροειδούς
• Ανεπάρκεια ιωδίου

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη όζων θυρεοειδούς;

Oι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη όζων θυρεοειδούς είναι:

• Ακτινοβολία του θυρεοειδούς κατά τη βρεφική ή παιδική ηλικία
• Προϋπάρχουσα πάθηση θυρεοειδούς, όπως είναι η θυρεοειδίτιδα ή η νόσος Hashimoto
• Οικογενειακό ιστορικό με όζους θυρεοειδούς
• Ηλικία άνω των 40 ετών

Οι όζοι θυρεοειδούς εμφανίζονται πιο συχνά στις γυναίκες. Όταν αναπτύσσονται στους άντρες, υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες οι όζοι να είναι καρκινικοί.

Πώς γίνεται η διάγνωση για τον όζο θυρεοειδούς;

Πολλές φορές, ο ασθενής μπορεί να μη γνωρίζει ότι έχει κάποιον όζο. Ο εντοπισμός γίνεται μέσα από φυσική εξέταση, όπου ο γιατρός ψηλαφίζει και διαπιστώνει την ύπαρξή του.

Στην περίπτωση υποψίας του όζου, ο γιατρός θα παραπέμψει τον ασθενή σε ενδοκρινολόγο.

Ο ενδοκρινολόγος ειδικεύεται σε όλα τα μέρη του ενδοκρινικού (ορμονικού) συστήματος, συμπεριλαμβανομένου του θυρεοειδούς.

Μέσα από τη λήψη του ιατρικού ιστορικού, ο ενδοκρινολόγος θα αναζητήσει αν ο ασθενής:

• Υποβλήθηκε σε ακτινοθεραπεία στο κεφάλι ή το λαιμό κατά τη βρεφική ή παιδική ηλικία
• Έχει οικογενειακό ιστορικό θυρεοειδικών όζων
• Υπάρχει ιστορικό άλλων προβλημάτων του θυρεοειδούς

Στη συνέχεια, θα προχωρήσει σε ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω διαγνωστικά τεστ, για να αξιολογήσει τον όζο:

• Υπερηχογράφημα θυρεοειδούς, για να εξετάσει τη δομή του όζου.
• Έλεγχο θυρεοειδικών ορμονών, θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH) και αντισωμάτων για να αξιολογήσει τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα
• Σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς, για να διαπιστωθεί αν ο όζος είναι θερμός ή ψυχρός (αυτή η δοκιμασία συνήθως εκτελείται όταν ο θυρεοειδής είναι υπερλειτουργικός).
• Βιοψία μετά από αναρρόφηση με λεπτή βελόνα (FNA) , για τη συλλογή δείγματος του όζου το οποίο στη συνέχεια εξετάζεται στο εργαστήριο, αν υπάρχει υποψία κακοήθειας.

Πώς θεραπεύονται οι όζοι θυρεοειδούς;

H επιλογή της θεραπείας για τους όζους θυρεοειδούς, καθορίζεται σύμφωνα με το μέγεθος και τον τύπο του όζου.

Εάν ο όζος δεν είναι καρκινικός και δεν προκαλεί προβλήματα, ο ενδοκρινολόγος μπορεί να κρίνει ότι δε χρειάζεται κάποια θεραπεία. Αντ’ αυτού, θα πρέπει να παρακολουθείται με τακτικές επισκέψεις στο ιατρείο και συχνά υπερηχογραφήματα.

Οι όζοι που εμφανίζονται ως καλοήθεις, πολύ σπάνια εξελίσσονται σε κακοήθεις. Παρόλα αυτά, ο ενδοκρινολόγος θα διενεργήσει βιοψίες, έτσι ώστε να αποκλείσει κάθε πιθανότητα.

Στην περίπτωση που ο όζος είναι θερμός ή υπερπαράγει θυρεοειδικές ορμόνες, ο ενδοκρινολόγος θα συζητήσει μαζί σας επιλογές αντιθυρεοειδικής θεραπείας (φάρμακα, ραδιενεργό ιώδιο ή χειρουργική αφαίρεση)

Στο παρελθόν, σε μια προσπάθεια να συρρικνωθούν οι όζοι του θυρεοειδούς, κάποιοι γιατροί χρησιμοποίησαν υψηλές δόσεις θυρεοειδικών ορμονών. Η πρακτική αυτή εγκαταλείφθηκε διότι στο μεγαλύτερο μέρος της ήταν αναποτελεσματική. Δεν χορηγούμε θυρεοειδικές ορμόνες για τη μείωση του μεγέθους των όζων εφόσον η λειτουργία του θυρεοειδούς είναι φυσιολογική.

Ωστόσο, οι θυρεοειδικές ορμόνες μπορεί να είναι απαραίτητες για τα άτομα, των οποίων ο θυρεοειδής υπολειτουργεί (όπως αυτά που έχουν τη νόσο Hashimoto).

Στην περίπτωση του κυστικού όζου, ο ενδοκρινολόγος, μπορεί να εφαρμόσει την αναρρόφηση με λεπτή βελόνα, αφαιρώντας το υγρό.

Γίνεται να προληφθούν οι όζοι θυρεοειδούς;

Δεν υπάρχει κάποιος τρόπος

 η ανάπτυξη ενός όζου θυρεοειδούς. Αν γίνει διάγνωση όζου, τότε ο ενδοκρινολόγος θα προχωρήσει στα κατάλληλα βήματα με σκοπό την αφαίρεση ή εξάλειψή του ή, απλά, θα τον παρακολουθεί τακτικά.

Η πλειονότητα των μη καρκινικών όζων είναι αβλαβής και πάρα πολλοί άνθρωποι δε χρειάζονται κάποια θεραπεία.