• 
• 

Συχνές ερωτήσεις και απορίες για τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο σε περιπτώσεις καρκίνου του θυρεοειδούς αδένα.

Τι είναι η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο;

Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο είναι ένα είδος ακτινοθεραπείας στην οποία ραδιενεργό ιώδιο χορηγείται για να καταστρέψει τον θυρεοειδή αδένα. Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο σε χαμηλές δόσεις μπορεί να δοθεί σε περιπτώσεις υπερλειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα (για να μειώσει την λειτουργία του) ενώ σε υψηλές δόσεις χρησιμοποιείται για την «κατάλυση» (ablation), την πλήρη καταστροφή δηλαδή, πιθανού υπολείμματος του θυρεοειδούς αλλά και πιθανών μεταστατικών εστιών μετά από χειρουργική αφαίρεση  του αδένα, σε περίπτωση καρκίνου του θυρεοειδούς.
Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο γίνεται με την εφάπαξ χορήγηση μιας κάψουλας με την ποσότητα του ιωδίου που απαιτείται.

Γιατί μπορεί να υπάρχει υπόλειμμα θυρεοειδούς αδένα στο λαιμό μετά το χειρουργείο για την αφαίρεση του;

Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο λαιμό, μπροστά από τον κεντρικό αεραγωγό, την τραχεία, και πίσω από τον αδένα, και μερικές φορές μέσα σε αυτόν, περνά το νεύρο που ελέγχει τις φωνητικές μας χορδές, το παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο. Επίσης γύρω από το θυρεοειδή και, κάποιες φορές μέσα στον αδένα, βρίσκονται οι παραθυρεοειδείς αδένες, που ελέγχουν τα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα. Για να μην τραυματίσει ο χειρουργός τα ζωτικά αυτά νεύρα και τους αδένες μπορεί να αφήσει μικρά υπολείμματα θυρεοειδούς στο λαιμό.

Γιατί χρειάζεται θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο αν ο χειρουργός μου έχει αφαιρέσει όλο τον θυρεοειδή αδένα και τον καρκίνο;

Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο, μετά το χειρουργείο, καταστρέφει πιθανά υπολείμματα θυρεοειδούς αδένα ή πιθανόν μικροσκοπικές εστίες καρκίνου σε γειτονικούς λεμφαδένες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, συστήνεται μια θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο αμέσως μετά το αρχικό χειρουργείο για την αντιμετώπιση του καρκίνου. Ο συνδυασμός ενός πολύ καλού χειρουργείου, με τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο και την μετέπειτα θεραπεία με υψηλές δόσεις θυρεοειδικής ορμόνης έχει φανεί ότι μειώνει σημαντικά την πιθανότητα υποτροπής του καρκίνου για χρόνια μετά.  Η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο δεν χρειάζεται όμως σε όλες τις περιπτώσεις

Ποια είναι τα κριτήρια για να λάβει ή όχι κάποιος θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο σε περίπτωση καρκίνου του θυρεοειδούς;

Το αν θα χρειαστεί συμπληρωματική θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο για τον καρκίνο του θυρεοειδούς εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως :

• Το μέγεθος της εστίας του καρκίνου. Εστίες που είναι μόνο λίγα χιλιοστά δεν χρειάζονται θεραπεία με ιώδιο
• Τον αριθμό των εστιών, αν είναι δηλαδή περισσότερες από μια
• Την πιθανή επέκταση του καρκίνου εκτός του όζου, στον υπόλοιπο αδένα ή σε γειτονικούς ιστούς
• Την παρουσία λεμφαδένων με καρκίνο
• Την τελική ιστολογική εξέταση . Κάποια χαρακτηριστικά των καρκινικών κυττάρων μπορεί να δείξουν μια πιο επιθετική μορφή καρκίνου
• Την ηλικία του ασθενούς
• Την παρουσία απομακρυσμένων μεταστάσεων

Αν δεν υπάρχει κανένα από τα παραπάνω στοιχεία η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο δεν είναι απαραίτητη.  

Ποιοι είναι οι στόχοι της θεραπείας με ραδιενεργό ιώδιο;

Οι βασικοί στόχοι της θεραπείας είναι:

• Να καταστρέψει πιθανά υπολείμματα του θυρεοειδούς αδένα στον λαιμό, μετά το χειρουργείο, μειώνοντας έτσι την πιθανότητα υποτροπής του καρκίνου
• Να μηδενίσει την θυρεοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη που παράγεται μόνο από τα κύτταρα του θυρεοειδούς και που λειτουργεί σαν καρκινικός δείκτης σε περιπτώσεις καρκίνου του θυρεοειδούς. Η μέτρηση της θυρεοσφαιρίνης ως δείκτης υποτροπής τους καρκίνου δεν είναι αξιόπιστη αν υπάρχει υπόλειμμα θυρεοειδούς αδένα μετά το χειρουργείο και κάνει πιο δύσκολη την μακρόχρονη παρακολούθηση του ασθενούς.
• Καταστρέφοντας κάθε υπόλειμμα αδένα είναι πιο εύκολο να παρακολουθήσει κανείς πιθανή υποτροπή του καρκίνου στο μέλλον με τη χρήση ολόσωμου σπινθηρογραφήματος με ραδιενεργό ιώδιο, το οποίο θα συγκριθεί με τα αποτελέσματα μετά από την θεραπεία

Υπάρχουν επιπλοκές από τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο;

Οι πιθανές επιπλοκές του ραδιενεργού ιωδίου εξαρτώνται από την δόση που θα λάβει κάποιος, είτε στην πρώτη θεραπεία, είτε συνολικά, σε περίπτωση που χρειάζεται να επαναληφτεί η θεραπεία στο μέλλον.
Η δοσολογία εξαρτάται από την σταδιοποίηση του καρκίνου και την αποφασίζει ο ιατρός σας σε συνεργασία με τον πυρηνικό ιατρό που θα είναι υπεύθυνος για το ραδιενεργό ιώδιο.
Κάθε άτομο μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά στο ραδιενεργό ιώδιο και δεν μπορεί κανείς να το προβλέψει αυτό.
Σε γενικές γραμμές τα πιο συχνά ενοχλήματα είναι: ναυτία ή και έμετος, αλλαγή στη γεύση, ξηροστομία, πόνος και πρήξιμο των σιελογόνων αδένων στο λαιμό, πόνος στην κατάποση, πονοκέφαλος, κόπωση, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, μείωση των λευκών αιμοσφαιρίων. Τα συμπτώματα αυτά είναι παροδικά και υποχωρούν τελείως μετά από λίγες ημέρες.
Αν έχετε κάποιο από αυτά τα συμπτώματα πρέπει να ενημερώσετε τον ιατρό σας.
Τα συμπτώματα είναι πιο έντονα με πιο μεγάλες δόσεις ιωδίου ή με επαναλαμβανόμενες θεραπείες.
Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας για το πόσο ιώδιο, συνολικά, μπορεί να πάρει ένας ασθενής στη διάρκεια της ζωής του, καθώς αυτό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που πρέπει να αξιολογηθούν όπως: την ηλικία του ασθενούς, την ευαισθησία του καρκίνου στο ιώδιο, την αρχική του απάντηση στη θεραπεία, την βαρύτητα και την έκταση της νόσου,  άλλα προβλήματα υγείας του ασθενούς κλπ.



Τι μέτρα προστασίας πρέπει να λάβει κάποιος που έχει κάνει θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο;

Τα βασικά μέτρα προστασίας αφορούν τα άτομα του περιβάλλοντος του ασθενούς, σε περίπτωση που δεν υπάρχει η δυνατότητα απομόνωσης μετά τη θεραπεία

• Σε γενικές γραμμές συστήνεται να μην υπάρχει επαφή με άτομα σε απόσταση έως ένα μέτρο και για περισσότερο από 1 ώρα την ημέρα για 5 ημέρες, ενώ σε περίπτωση παιδιών και εγκύων, για τουλάχιστον 8 ημέρες.
• Πρέπει να αποφεύγεται η επιστροφή στην εργασία αν δεν υπάρχει η δυνατότητα απομόνωσης, για το ίδιο διάστημα, καθώς και η χρήση μέσων μεταφοράς μαζί με άλλους. 
• Δεν πρέπει να μοιράζεστε πετσέτες ή σεντόνια για μια εβδομάδα
• Καλό θα ήταν να τρώτε με πιάτα και μαχαιροπήρουνα μιας χρήσεως
• Δεν πρέπει να προετοιμάζετε φαγητό για άλλους
• Όταν χρησιμοποιείτε την τουαλέτα να καθαρίζετε καλά και να τραβάτε 2-3 φορές καζανάκι για 2 εβδομάδες.
• Όταν κάνετε ντους, καθαρίζετε καλά την μπανιέρα ή το ντους μετά
• Συστήνονται τα συχνά ντους και το λούσιμο
• Η συχνή χρήση ξινών καραμελών (κάθε 15 λεπτά) προφυλάσσει τους σιελογόνους αδένες και μειώνει την πιθανότητα ξηροστομίας
• Οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας θα πρέπει να αποφύγουν εγκυμοσύνη για ένα χρόνο μετά τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο.
• Σε περίπτωση θηλασμού, ο θηλασμός πρέπει να διακοπεί.

Αν πρόκειται να κάνετε θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο συζητήστε με τον ενδοκρινολόγο σας τις απορίες σας και τα μέτρα προστασίας που πρέπει να λάβετε.

• 
• 

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΙ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ

Το καλοκαίρι στην χώρα μας, λόγω της σημαντικής αύξησης της θερμοκρασίας και της συχνής έκθεσης στον ήλιο και τη θάλασσα, μπορεί να επηρεάσει άτομα με παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα παιδιά, τις εγκύους και τους ηλικιωμένους που έχουν κάποια πάθηση του θυρεοειδούς αδένα και αυτούς με θυρεοειδική υπερλειτουργία (υπερθυρεοειδισμός). Αν βρίσκεστε σε μια τέτοια κατηγορία, επικοινωνήστε με τον Ενδοκρινολόγο σας και ενημερωθείτε για το τι πρέπει να προσέξετε.

ΛΗΨΗ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥΣ ΜΗΝΕΣ

Αν έχετε κάποια διαταραχή στη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα και παίρνετε φάρμακα, το καλοκαίρι θα πρέπει να προσέχετε τα εξής:

• Η θυροξίνη είναι ευαίσθητη στις ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και δεν πρέπει να εκτεθεί σε θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών C.
• Aν υπάρχει ο φόβος ότι τα φάρμακα σας έχουν μείνει σε υψηλή θερμοκρασία έστω και για λίγο, θα πρέπει αν αντικατασταθούν.
• Εκτός από την ζέστη, θα πρέπει επίσης να προσέχετε να μην έχετε τα χάπια του θυρεοειδούς σας σε σημείο με έκθεση στον ήλιο ή την υγρασία.
• Όταν ταξιδεύετε το καλοκαίρι, μην βάζετε τα φάρμακα στον χώρο των αποσκευών ή μέσα σε βαλίτσες όπου μπορεί να αναπτυχθούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Έχετε τα φάρμακα σε ένα τσαντάκι μαζί σας.

---

ΥΠΟΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ

Οι άνθρωποι που έχουν υποθυρεοειδισμό έχουν συνήθως πιο έντονα συμπτώματα τους χειμερινούς μήνες – κρυώνουν πιο πολύ, έχουν πιο έντονο αίσθημα κόπωσης και ανάγκη για ξεκούραση, πιο συχνές μυαλγίες-  ενώ, αντίθετα, νιώθουν καλύτερα τους θερμούς μήνες. Αν έχετε πιο έντονα συμπτώματα το χειμώνα σε σχέση με το καλοκαίρι,μπορεί να χρειαστεί να αυξήσετε τη δόση του χαπιού σας το χειμώνα και να την ελαττώσετε τους καλοκαιρινούς μήνες. Αυτό δεν συμβαίνει σε όλους και πάντα πρέπει να συζητάτε αλλαγές στην δοσολογία του φαρμάκου σας με τον ιατρό σας και ποτέ να μην αλλάζετε τη δόση από μόνοι σας. Αν η θεραπεία γίνεται σωστά και οι τιμές των θυρεοειδικών ορμονών είναι στα φυσιολογικά για την ηλικία επίπεδα, δεν χρειάζεται καμία τροποποίηση της θεραπείας τους καλοκαιρινούς μήνες.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Μην αλλάζετε την δόση της θυροξίνης που παίρνετε χωρίς να μιλήσετε πρώτα με τον ιατρό σας.

Αν έχετε συμπτώματα που μπορεί να οφείλονται σε υπερβολική χορήγηση ορμόνης του θυρεοειδούς όπως αν ζεσταίνεστε πολύ, ιδρώνετε υπερβολικά και έχετε ταχυκαρδίες πρέπει πρώτα να κάνετε εξετάσεις για τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών πριν αλλάξετε τη δόση σας. Αν βρίσκεστε σε διακοπές επικοινωνήστε με τον ενδοκρινολόγο σας αν έχετε τέτοια συμπτώματα.

---

ΥΠΕΡΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ

Αν έχετε υπερθυρεοειδισμό και δεν παίρνετε την κατάλληλη θεραπεία, το καλοκαίρι μπορεί να έχετε έντονα συμπτώματα δυσανεξίας στη ζέστη, υπερβολικής εφίδρωσης, κόπωσης, ταχυκαρδίας. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να κάνετε έλεγχο στα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς και να λάβετε κατάλληλη θεραπεία.

Αν πάσχετε από υπερθυρεοειδισμό που βρίσκεται υπό έλεγχο με θεραπεία, το καλοκαίρι θα πρέπει να προσέχετε τα εξής:

• Μην ξεχνάτε τα φάρμακα σας στις διακοπές, καθώς πολύ γρήγορα μπορεί να έχετε υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού
• Προσέχετε τη φύλαξη των φαρμάκων σας- αποφύγετε υψηλές θερμοκρασίες, υγρασία και φως. Φυλάξτε τα φάρμακα σε ένα μέρος με δροσιά, σκιερό και ξηρό.
• Ο υπερθυρεοειδισμός αυξάνει τις καύσεις. Πίνετε πολλά υγρά για να αποφύγετε την αφυδάτωση.
• Αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες και για μεγάλη διάρκεια.
• Αποφύγετε να κυκλοφορείτε τις πολύ ζεστές ημέρες.
• Προσέχετε την έκθεση στο ιώδιο, σε μεγάλες ποσότητες. Αποφύγετε τα πολλά θαλασσινά, το sushi και τα οστρακοειδή. Μετά το μπάνιο στη θάλασσα κάντε γρήγορα ντους για να μην απορροφάτε το θαλασσινό αλάτι από το δέρμα σας.
  
  

---

ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΤΙΔΕΣ

Οι θυρεοειδίτιδες είναι διαταραχές της λειτουργίας του θυρεοειδούς, μόνιμες ή παροδικές, φλεγμονώδους ή αυτοάνοσης αιτιολογίας, που μπορεί να προκαλέσουν διάφορες διαταραχές στη λειτουργία του (πόνο, διόγκωση, υπερλειτουργία ή υπόλειτουργία).

Θυρεοειδίτιδα φλεγμονώδους αιτιολογίας: Το καλοκαίρι είναι πιο συχνές οι θυρεοειδίτιδες φλεγμονώδους αιτιολογίας που οφείλονται κυρίως σε ιογενείς λοιμώξεις λόγω Enterovirus και Coxsackie virus που παρουσιάζουν έξαρση το καλοκαίρι. Οι θυρεοειδίτιδες αυτές μπορεί να προκαλέσουν έντονο πόνο στον θυρεοειδή και έντονη αλλά παροδική διαταραχή στη λειτουργία του και συνήθως αντιμετωπίζονται μόνο με αντιφλεγμονώδη φάρμακα.

Αυτοάνοσες θυρεοειδίτιδες: Τα άτομα με γνωστή αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα που δεν λαμβάνουν κάποια θεραπεία, θα πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα την έκθεση στο ιώδιο τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς υπερβολική λήψη ιωδίου μπορεί να οδηγήσει σε οξεία διαταραχή της λειτουργίας του θυρεοειδούς, είτε υπο-, είτε υπερλειτουργία του.

---

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΩΔΙΟ

Το ιώδιο είναι ένα ιχνοστοιχείο απαραίτητο για την λειτουργία του θυρεοειδούς, καθώς είναι δομικό στοιχείο των θυρεοειδικών ορμονών. Η έλλειψη ιωδίου μπορεί να οδηγήσει σε διόγκωση του θυρεοειδούς (βρογχοκήλη) και ακόμα και υπολειτουργία του (υποθυρεοειδισμός). Η υπερβολική πρόσληψη του, από την άλλη, μπορεί να προκαλέσει πολλές διαταραχές στην λειτουργία του.
Τι πρέπει να ξέρετε για το ιώδιο και τον θυρεοειδή:

•  Όλοι οι άνθρωποι που έχουν κάποιο πρόβλημα με το θυρεοειδή τους δεν πρέπει να αποφεύγουν το ιώδιο. Η σωστή πρόσληψη ιωδίου καθημερινά είναι απαραίτητη. Δεν πρέπει όμως να ξεπερνά συγκεκριμένα όρια. Η ισορροπημένη διατροφή με ιωδιωμένο αλάτι και αλεύρι, και συχνή λήψη ψαριών και θαλασσινών είναι αρκετή για να έχουμε επάρκεια ιωδίου.
• Συμπληρώματα με ιώδιο χρειάζονται οι γυναίκες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού αλλά και τότε δεν θα πρέπει να ξεπερνούν κάποια όρια (150 mcg ιωδίου κατά την εγκυμοσύνη και 200 mcg ιωδίου καθημερινά κατά το θηλασμό).
• Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν παίρνετε φάρμακα που έχουν πολύ ιώδιο, όπως η αμιωδαρόνη για κάποιες αρρυθμίες, ή αν χρειάζεται να κάνετε κάποια εξέταση με ενδοφλέβιο ιωδιούχο σκιαγραφικό. Σε αυτή την περίπτωση ενημερώστε πρώτα τον Ενδοκρινολόγο σας.
• ΜΗΝ παίρνετε συμπληρώματα σε ιώδιο αν δεν γνωρίζετε ακριβώς την περιεκτικότητα τους. Πολλά σκευάσματα που δηλώνουν ότι βοηθούν «την υγεία του θυρεοειδούς σας» περιέχουν μεγάλες ποσότητες ιωδίου (500 mcg και άνω κάποιες φορές) και μπορεί να σας δημιουργήσουν σημαντικά προβλήματα.
• Θα πρέπει να προσέχετε το ιώδιο αν έχετε υπερθυρεοειδισμό γιατί ακόμα και μικρή αύξηση στην πρόσληψη του μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση. Τώρα το καλοκαίρι αποφύγετε καθημερινή λήψη θαλασσινών και ψαριών.
• Δεν χρειάζεται να αποφεύγετε τη θάλασσα, εκτός αν σας το έχει ζητήσει ο ιατρός σας.

Κάθε ασθενής με διαταραχή του θυρεοειδούς είναι μοναδικός και χρειάζεται εξατομικευμένη θεραπεία  και το καλοκαίρι. Αν έχετε απορίες ή χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μας.

• 
• 

Τι ρόλο παίζει ο θυρεοειδής στην γονιμότητα;
Μπορεί να επηρεάσει την δυνατότητα μιας γυναίκας να έχει μια υγιή εγκυμοσύνη;

Οι θυρεοειδικές ορμόνες (θυροξίνη Τ4 και τριιωδοθυρονίνη Τ3) είναι απαραίτητες για:

την σωστή λειτουργία του καταμήνιου κύκλου (της περιόδου) στις γυναίκες, 
την φυσιολογική ωοθυλακιορηξία 
την λειτουργία του ωχρού σωματίου (το στάδιο πριν την εμφύτευση του εμβρύου) 
την εμφύτευση (επηρεάζουν την παραγωγή της τροφοβλάστης) και 
την λειτουργία του πλακούντα

μπορούν λοιπόν να επηρεάσουν την δυνατότητα για αναπαραγωγή με διαφόρους τρόπους.

Οι θυρεοειδικές παθήσεις είναι ιδιαίτερα συχνές στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και για το λόγο αυτό, όλες οι γυναίκες που έχουν προβλήματα γονιμότητας θα πρέπει να ελέγχονται για πιθανές διαταραχές της θυρεοειδικής λειτουργίας. Συχνά μπορεί να ανευρεθεί μια διαταραχή για πρώτη φορά στον έλεγχο που κάνει μια γυναίκα που αντιμετωπίζει υπογονιμότητα.

Θα προσεγγίσουμε το θέμα απαντώντας σε συχνές ερωτήσεις γυναικών που αντιμετωπίζουν προβλήματα και συχνά μπερδεύονται με τον ρόλο που παίζει ο θυρεοειδής στην αναπαραγωγή.

1. Στον προγεννητικό έλεγχο η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη TSHήταν στα ανώτερα επίπεδα του φυσιολογικού. Μπορεί να υπάρξει πρόβλημα με την γονιμότητα;

Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας η TSHσυνήθως βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα και συνήθως <3 mIU/ml. Αύξηση της σε ανώτερα επίπεδα μπορεί να υποδηλώνει μια αρχόμενη υπολειτουργία του θυρεοειδούς. Ο υποκλινικός υποθυρεοειδισμός (όταν δηλαδή η TSHείναι αυξημένη ενώ οι ορμόνες Τ3 και Τ4 βρίσκονται στα φυσιολογικά επίπεδα) μπορεί να επηρεάσει την αυτόματη σύλληψη λόγω διαταραχής της ωοθηλακιορρηξίας, αλλά μπορεί να αυξήσει και την πιθανότητα αποβολής στο πρώτο τρίμηνο ή παλίνδρομής εγκυμοσύνης. Τα ιδανικά επίπεδα TSHγια την επίτευξη εγκυμοσύνης θεωρούνται μεταξύ 0.5-2.5 mIU/ml από τους περισσότερους ειδικούς που ασχολούνται με το θέμα της υπογονιμότητας. Αν σε έναν πρώτο έλεγχο η TSHβρεθεί αυξημένη, τότε θα πρέπει να επαναληφθεί σε τουλάχιστον 6 εβδομάδες με τον ταυτόχρονο έλεγχο αντιθυρεοειδικών αντισωμάτων.

2. Πως μπορεί ο υποθυρεοεδισμός να επηρεάσει την γονιμότητα;

Όπως αναφέραμε και στην αρχή, η έλλειψη θυρεοειδικών ορμονών μπορεί να επηρεάσει την επίτευξη εγκυμοσύνης με πολλούς τρόπους. Ο υποθυρεοειδισμός προκαλεί αύξηση στην προλακτίνη, επηρεάζει την έκκριση των γοναδοτροπινών από την υπόφυση, παίζει ρόλο στην επαρκή παραγωγή προγεστερόνης και επηρεάζει την μεταβολισμό των οιστρογόνων μεταξύ άλλων . Έτσι μειώνει την γονιμότητα είτε προκαλώντας  διαταραχή στην συχνότητα της περιόδου, είτε μειώνοντας την συχνότητα της ωοθηλακιορρηξίας, είτε επηρεάζοντας την εμφύτευση του εμβρύου. Ο υποθυροειδισμός μπορεί να επηρεάσει και την ποιότητα των ωαρίων που λαμβάνονται με την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και μπορεί να μειώσει την πιθανότητα επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης. Η θεραπεία με θυροξίνη επαναφέρει την φυσιολογική ισορροπία, εξισορροπεί τις ορμόνες, βοηθά στην ομαλοποίηση του κύκλου και αυξάνει την αυτόματη σύλληψη.

 Μια πιθανή εγκυμοσύνη αυξάνει σχεδόν στο διπλάσιο τις ανάγκες για θυρεοειδικές ορμόνες και για το λόγο αυτό μια γυναίκα που έχει υποθυρεοειδισμό και επιθυμεί εγκυμοσύνη θα πρέπει να διατηρεί τα επίπεδα της TSH χαμηλά (<2.5 mIU/ml όπως αναφέραμε και πιο πάνω) και της Τ4 στα ανώτερα φυσιολογικά. Με  τη επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης θα πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον ενδοκρινολόγο της για την πιθανή αύξηση της δόσης θυροξίνης κατά τη διάρκεια της κύησης. 

3. Τι ρόλο μπορούν να παίξουν τα αυξημένα αντιθυρεοειδικά αντισώματα; Ύπαρχει αυξημένος κίνδυνος αποβολής στο πρώτο τρίμηνο;

Οι αυτοάνοσες παθήσεις του θυρεοειδούς είναι ιδιαίτερα συχνές στις νέες γυναίκες. Η παρουσία αυτοαντισωμάτων σε πολύ αυξημένα επίπεδα(ακόμα και όταν ο θυρεοειδής λειτουργεί φυσιολογικά) σχετίζεται με διπλάσια πιθανότητα υπογονιμότητας, ένω είναι πιο συχνή η παρουσία τους στις γυναίκες που έχουν και άλλες αιτίες υπογονιμότητας όπως η ενδομητρίωση και οι πολυκυστικές ωοθήκες. Τα αυξημένα αντιθυρεοειδικά αντισώματα είναι επίσης ανεξάρτητος παράγοντας κινδύνου για αποβολές πρώτου τριμήνου. Έρευνα σε γυναίκες που ακολούθησαν εξωσωματική γονιμοποίηση έδειξε διπλάσια πιθανότητα αποβολής στις γυναίκες με αυτοάνοση πάθηση του θυρεοειδούς. Τα αίτια γι’ αυτό δεν είναι ξεκάθαρα και συνεχίζουν να είναι πεδίο έρευνας. Η παρουσία τους 

-      υποδηλώνει διαταραχή στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος, 
-      μπορεί να προκαλέσει υπολειτουργία του θυρεοειδούς και υποθυρεοειδισμό κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης
-      είναι πιο συχνή με την πάροδο της ηλικίας, όταν και η γονιμότητα έχει αρχίσει έτσι και αλλιώς να μειώνεται. 

Και οι τρεις αυτοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στη επιτυχία μιας εγκυμοσύνης. 

Κάθε γυναίκα με υπογονιμότητα και αυξημένα θυρεοειδικά αντισώματα θα πρέπει να αξιολογείται από έναν εξειδικευμένο ενδοκρινολόγο για την πιθανότητα κατάλληλης θεραπείας.

4. Τι γίνεται όταν υπάρχει υπερλειτουργία του θυρεοειδούς; Μπορεί αυτό να είναι αιτία υπογονιμότητας;

Ο ήπιος υπερθυρεοειδισμός δεν φαίνεται να επηρεάζει την γονιμότητα στον ίδιο βαθμό με την υπολειτουργία του θυρεοειδούς. Οι περισσότερες γυναίκες με ήπια υπερλειτουργία παρουσιάζουν αλλαγές στην διάρκεια και την ποσότητα αίματος κατά την περίοδο, αλλά δεν φαίνεται να έχουν διαταραχές στην ωοθηλακιορρηξία. Οι γυναίκες στις οποίες η TSHείναι χαμηλή αλλά οι θυρεοειδικές ορμόνες στα ανώτερα φυσιολογικά επίπεδα δεν χρειάζονται θεραπεία αλλά στενή παρακολούθηση. 

Δεν συμβαίνει το ίδιο στις περιπτώσεις σοβαρού υπερθυρεοειδισμού (όταν δηλαδή οι θυρεοειδικές ορμόνες είναι πολύ πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα). Στις περιπτώσεις αυτές η περίοδος μπορεί να διακοπεί, ενώ ακόμα και αν έχουμε εγκυμοσύνη είναι αυξημένος ο κίνδυνος επιπλοκών και αποβολής και θα πρέπει άμεσα να παρέμβει ενδοκρινολόγος και να ξεκινήσει κατάλληλη θεραπεία πριν την έναρξη της εγκυμοσύνης. 

Αν βρίσκεστε σε αναπαραγωγική ηλικία και δεν έχετε κάνει έλεγχο της θυρεοειδικής σας λειτουργίας, συζητήστε με τον ιατρό σας τι εξετάσεις είναι κατάλληλες για εσάς. Μια φορά το χρόνο θα ήταν καλό να κάνετε έναν επανέλεγχο ιδιαίτερα αν ξεκινάτε προσπάθεια για μια εγκυμοσύνη.

• 
• 

TI EINAI O KAΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ;

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να παρουσιαστεί με τη μορφή μικρών ογκιδίων ή όζων του θυρεοειδούς. Οι περισσότεροι όζοι, 90-95%,  είναι καλοήθεις (όχι καρκίνος). Ένα μικρό ποσοστό όμως μπορεί να κρύβει καρκίνο.

ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΟΤΙ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑ;

ΠΟΙΟΣ ΕΧΕΙ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΝΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΙ ΚΑΡΚΙΝΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ;

Γνωστοί παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του θυρεοειδούς είναι:

• Θεραπευτική ακτινοβολία στο κεφάλι και τον λαιμό, ιδιαίτερα σε παιδική ηλικία
• Έκθεση σε ραδιενεργή ακτινοβολία
• Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς
• Οζίδιο του θυρεοειδούς που αυξάνεται γρήγορα σε μέγεθος
• Ηλικία μετά τα σαράντα.

Τα άτομα που έχουν κάποιον γνωστό παράγοντα κινδύνου δεν παρουσιάζουν πάντα καρκίνο, ενώ, στις περισσότερες περιπτώσεις,  δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιος γνωστός παράγοντας κινδύνου. Για το λόγο αυτό, αν βρεθεί κάποιος όζος στον θυρεοειδή, χρειάζεται παρακολούθηση.

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ;

Αν βρεθεί ένας ή περισσότεροι όζοι στην κλινική εξέταση ή σε υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς, τότε θα πρέπει να δείτε έναν ενδοκρινολόγο. Η εξέταση που μπορεί να μας δείξει με σχετικά μεγάλη ακρίβεια αν ένας όζος είναι κακοήθης ή ύποπτος είναι η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA). Με την μέθοδο αυτή και χρησιμοποιώντας σαν οδηγό το υπερηχογράφημα, τοποθετούμε  μια πολύ λεπτή βελόνη μέσα στον όζο και παίρνουμε κύτταρα ή υγρό τα οποία στη συνέχεια εξετάζονται με μικροσκόπιο.

Για περισσότερες πληροφορίες για την αντιμετώπιση των όζων του θυρεοειδούς, δείτε την παρουσίαση « Όζοι θυρεοειδούς, Με απλά λόγια».

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

Ο πιο συχνός τύπος (80% περίπου των περιπτώσεων) είναι το Θηλώδες καρκίνωμα. Τυπικά αναπτύσσεται πάρα πολύ αργά και μπορεί να υπάρχει για πολλά χρόνια χωρίς κανένα σύμπτωμα. Είναι  το ίδιο συχνό σε άνδρες και γυναίκες και η πιο συχνή ηλικία διάγνωσης είναι τα 30-50 χρόνια. Κάποιες φορές μπορεί να επεκταθεί τοπικά στο λαιμό, κυρίως στους λεμφαδένες γύρω από τον θυρεοειδή.  Σπάνια μπορεί να κάνει μεταστάσεις στους πνεύμονες και τα οστά. Αν η διάγνωση γίνει όταν ο καρκίνος είναι μικρός < 1εκατοστού και περιορίζεται στον θυρεοειδή, η ίαση είναι σχεδόν 100%.

Ο δεύτερος πιο συχνός τύπος καρκίνου είναι το Θυλακιώδες καρκίνωμα (10-15% των περιπτώσεων). Σπάνια κάνει μεταστάσεις στους λεμφαδένες αλλά μπορεί να κάνει μετάσταση στους πνεύμονες η τα κόκκαλα. Είναι πιο συχνό στις γυναίκες και η τυπική ηλικία εμφάνισης είναι τα 40-60 χρόνια. Αν η διάγνωση γίνει νωρίς και ο καρκίνος είναι περιορισμένος στον θυρεοειδή τότε η πιθανότητα ίασης είναι σχεδόν 95%. Στις μεγαλύτερες ηλικίες η πιθανότητα ίασης ελαττώνεται.

Το μυελώδες καρκίνωμα είναι ένας σχετικά σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς (περίπου 5 % των περιπτώσεων). Αυτός ο τύπος καρκίνου μπορεί συχνά να είναι κληρονομικός και όταν ανακαλυφθεί χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και παρακολούθηση καθώς μπορεί να αναπτυχθεί και σε άλλους συγγενείς πρώτου βαθμού. Και αυτός έχει πολύ καλή πρόγνωση αν ανακαλυφθεί νωρίς και δεν έχει επεκταθεί εκτός του θυρεοειδούς (90% δεκαετής επιβίωση), η οποία όμως μειώνεται αν έχουμε επέκταση στους λεμφαδένες (70% δεκαετής επιβίωση) και ακόμα περισσότερο αν επεκταθεί στο ήπαρ, τον εγκέφαλο ή τα οστά (20% επιβίωση).

Τέλος, υπάρχει και το αναπλαστικό καρκίνωμα του θυρεοειδούς το οποίο είναι σπάνιο (1-2& των περιπτώσεων) αλλά και ιδιαίτερα επιθετικό. Συχνά υποτροπιάζει και η επιβίωση δεν είναι μεγαλύτερη του ενός έτους. Είναι πιο συχνό σε μεγάλες ηλικίες, άνω των 65 ετών, και εμφανίζεται πιο συχνά σε άνδρες.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ;

Η θεραπεία διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του καρκίνου και το αν έχει επεκταθεί εκτός του θυρεοειδούς. Οι βασικές αρχές της θεραπείας είναι: Νο 1 και πολύ βασικό η σωστή χειρουργική αντιμετώπιση. Αν η διαγνωστική παρακέντηση είναι ύποπτη για καρκίνο θυρεοειδούς, τότε θα πρέπει να αφαιρεθέι όλος ο θυρεοειδής αδένας. Κατά τη διάρκεια της επέμβασης μπορεί να αφαιρεθούν και οι γειτονικοί στον θυρεοειδή λεμφαδένες. Οι επεμβάσεις αυτές πρέπει να γίνονται από εξειδικευμένους χειρουργούς καθώς στην περιοχή του θυρεοειδούς βρίσκονται ευαίσθητα νεύρα, αγγεία και οι παραθυρεοειδείς αδένες που ελέγχουν το ασβέστιο στο αίμα.


Μετά την αφαίρεση του θυρεοειδούς χρειάζεται να παίρνει κανείς υποκατάστατα των ορμονών του θυρεοειδούς δια βίου. Θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο: Ο θυρεοειδής χρησιμοποιεί ιώδιο για την λειτουργία του. Η θεραπεία αυτή βασίζεται στην λήψη μιας ποσότητας ραδιενεργού ιωδίου έτσι ώστε να καταστραφεί οποιοδήποτε υπόλειμμα του θυρεοειδούς που έχει παραμείνει από το χειρουργείο. Το ραδιενεργό ιώδιο μπορεί ακόμα να «σκοτώσει» κύτταρα καρκινικά που έχουν ξεφύγει σε άλλα σημεία του σώματος. Η θεραπεία αυτή μπορεί κάποιες φορές να χρειαστεί επανάληψη αν υπάρχουν σημάδια υποτροπής του καρκίνου.

Εξωτερική ακτινοβολία σπάνια μπορεί να χρειαστεί αν έχουμε να αντιμετωπίσουμε έναν πολύ μεγάλο καρκίνο που δεν μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά. Επίσης, η χημειοθεραπεία δεν χρειάζεται συνήθως στον καρκίνο του θυρεοειδούς εκτός από τις περιπτώσεις αναπλαστικού καρκίνου ή σε περιπτώσεις με μεγάλη επέκταση.

Τι ερωτήσεις να ρωτήσετε τον ιατρό σας;

• Τι τύπο καρκίνου έχω;
• Τι θεραπεία θα χρειαστώ
• Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και τα πλεονεκτήματα κάθε θεραπείας;
• Τι παρακολούθηση θα χρειαστώ και για πόσο;
• Τι άλλο πρέπει να προσέχω;

Διαβάστε ακόμα

Υποθυρεοειδισμός
Θυρεοειδίτιδα και εγκυμοσύνη