Παρασκευή Μεντζελοπούλου MD Ενδοκρινολόγος, Διαβητολόγος
Υπερθυρεοειδισμός
Υπερθυρεοειδισμός είναι η κατάσταση στην οποία ο θυρεοειδής παράγει περισσότερες ορμόνες από όσες χρειάζεται το σώμα.

Αιτίες Υπερθυρεοειδισμού:

Διάφορες παθήσεις του θυρεοειδούς μπορεί να προκαλέσουν την υπερλειτουργία του (υπερθυρεοειδισμός).
Η πιο συχνή αιτία υπερθυρεοειδισμού είναι η νόσος του Graves. Στην νόσο του Graves,  το ίδιο το σύστημα της ανοσίας του οργανισμού επιτίθεται στον θυρεοειδή και προκαλεί τη διόγκωση του και την υπερλειτουργία του. Η νόσος του Graves, εκτός από την υπερλειτουργία του θυρεοειδούς,  σχετίζεται και με μια χαρακτηριστική διόγκωση των  όφθαλμών , τον εξόφθαλμο.

Άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς που μπορεί να προκαλέσουν υπερθυρεοειδισμό είναι:

  • κάποιοι όζοι θυρεοειδούς που μπορεί να υπερλειτουργούν
  • οξεία, επώδυνη θυρεοειδίτιδα που συνήθως οφείλεται σε ιούς
  • η θυρεοειδίτιδα της λοχείας

Συχνά συμπτώματα είναι:

  • Ευερεθιστότητα
  • διαταραχή στον ύπνο
  • Εύκολη κόπωση
  • Δυσανεξία στη ζέστη, εφίδρωση
  • Ταχυκαρδία
  • Τρόμος στα χέρια
  • Αύξηση της όρεξης με απώλεια βάρους
  • Συχνές κενώσεις ή διάρροια
  • Διαταραχή της περιόδου
  • Υπογονιμότητα 
  • Ερεθισμένα μάτια ή/και εξώφθαλμος
  • Βρογχοκήλη

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η υποψία για την παρουσία υπερθυρεοειδισμού συνήθως μπαίνει από τα συμπτώματα, σε συνδυασμό με ευρήματα από την εξέταση από τον ιατρό σας. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με εξετάσεις αίματος για τις ορμόνες του θυρεοειδούς, όπου βρίσκουμε υψηλά επίπεδα των ορμονών Τ3 και Τ4 και χαμηλά επίπεδα θυρεοειδοτρόπου ορμόνης TSH.

Σημαντικό είναι να καθορίσουμε την αιτία του υπερθυρεοειδισμού για να αποφασίσουμε την κατάλληλη θεραπεία και παρακολούθηση.
Το σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς (εξέταση που μετράει το ποσοστό ραδιενεργού φαρμάκου που συγκεντρώνεται στον θυρεοειδή) είναι η εξέταση που είναι απαραίτητη στις περιπτώσεις αυτές καθώς μπορεί να μας βοηθήσει να καθορίσουμε την αιτία στις περισσότερες περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού. Ο υπέρηχος θυρεοειδισμού, σε συνδυασμό με το σπινθηρογράφημα, μας βοηθάει να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της λειτουργίας και μορφολογίας του θυρεοειδούς.

Οι φυσική εξέταση σε συνδυασμό με τις εξετάσεις αίματος και το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς θα μας βοηθήσουν να διαγνώσουμε την αιτία του υπερθυρεοειδισμού.

Πώς αντιμετωπίζεται ο υπερθυρεοειδισμός;

Η υπερλειτουργία του θυρεοειδούς χρειάζεται θεραπεία καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας.
Η θεραπεία εξαρτάται από:
  • την αιτία του υπερθυρεοειδισμού,
  • την ηλικία,
  • την φυσική κατάσταση
  • την σοβαρότητα της νόσου και
  • το αν προκαλεί ή όχι έντονα συμπτώματα και επιπλοκές (όπως εξόφθαλμο)

Κάθε είδος θεραπείας έχει πλεονεκτήματα, μειονεκτήματα και παρενέργειες και, σε αρκετές περιπτώσεις, η τελική επιλογή μπορεί να είναι δική σας.
Αποτελεσματικές θεραπείες είναι:
  • Αντιθυρεοειδικά φάρμακα: Τα φάρμακα αυτά μειώνουν την παραγωγή ορμονών από την θυρεοειδή. Συνήθως η θεραπεία ξεκινάει με αυξημένες δόσεις φαρμάκων και, καθώς τα επίπεδα των ορμονών πέφτουν, η δόση σταδιακά μείωνεται. Η διάρκεια της θεραπείας χρειάζεται να είναι μακροχρόνια, τουλάχιστον 1-2 χρόνια για να αποφύγουμε την υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού, κάτι που όμως μπορεί να συμβεί όταν τελικά σταματήσουν τα φάρμακα. Η μεθιμαζόλη είναι το φάρμακο που προτιμάται στις περισσότερες περιπτώσεις, ενώ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού η προπυλθιουρακίλη είναι προτιμότερη.

Γνωρίζετε ότι τα αντιθυρεοειδικά φάρμακα είναι μια παροδική και όχι οριστική θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού;

  • Ραδιενεργό ιώδιο:  Ο θυρεοειδής αδένας χρειάζεται ιώδιο για την λειτουργία του. Η χορήγηση μικρής ποσότητας ραδιενεργού ιωδίου θεραπευτικά μπορεί να θεραπεύσει τον υπερθυρεοειδισμό, καταστρέφοντας τα κύτταρα του θυρεοειδούς που υπερλειτουργούν. Πολλές φορές όμως η θεραπέια αυτή τα οδηγήσει σε μόνιμη υπόλειτουργία του αδένα, οπότε θα είναι απαραίτητα η χρόνια λήψη θυροξίνης  (υποθυρεοειδισμός).
  • Χειρουργική αφαίρεση: Η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή), είναι μια μόνιμη λύση, αλλά συνήθως δεν είναι η θεραπεία πρώτης επιλογής λόγω των πιθανών επιπλοκών από την επέμβαση (μόνιμος υποθυρεοειδισμός, κίνδυνος τραυματισμού των παραθυρεοειδών αδένων που ρυθμίζουν το ασβέστιο και των νεύρων που ελέγχουν τη φωνή). Το χειρουργείο μπορεί να είναι η μόνη λύση αν οι άλλες θεραπείες δεν είναι αποτελεσματικές ή αν υπάρχουν αντενδείξεις για αυτές.
  • Άλλα φάρμακα: Σε περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού από υποξεία, φλεγμονώδη θυρεοειδίτιδα η αποτελεσματική θεραπεία είναι η χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων ή/και στεροειδών για κάποιες εβδομάδες, με συχνή παρακολούθηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς και των συμπτωμάτων. Επίσης, συχνά μπορεί να χρειαστεί η χορήγηση φαρμάκων που να ελέγχουν κάποια από τα πιο ανησυχητικά συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού όπως η ταχυκαρδία (β αποκλειστές όπως η ατενολόλη), χωρίς να έχουν κάποια επίδραση στην θεραπεία του υπερθυρεοειδισμού. 
Τί ερωτήσεις πρέπει να κάνετε στον ιατρό σας;
  • Ποιά είναι η αιτία του υπερθυρεοειδισμού που έχω;
  • Ποιά είναι η κατάλληλη θεραπεία γί’αυτό;
  • Ποιά είναι τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των διαφόρων θεραπειών;
  • Τί μπορώ να κάνω για να βοηθήσω την καλή κατάσταση της υγείας μου;

Ο υπερθυρεοειδισμός είναι συχνά μια επίμονή, χρόνια νόσος που μπορεί να προκαλέσει έντονα συμπτώματα και επιπλοκές. Μπορούμε να σας βοηθήσουμε να κατανοήσετε το πρόβλημα και να σχεδιάσουμε μαζί ένα πλάνο θεραπείας που θα είναι το κατάλληλο για εσάς.


Διαβάστε ακόμα
Υπερθυρεοειδισμός και εγκυμοσύνη
Θυρεοειδής και καλοκαιρί