Παρασκευή Μεντζελοπούλου MD Ενδοκρινολόγος, Διαβητολόγος
Επεμβάσεις παχυσαρκίας

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΑΡΙΑΤΡΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ;

Η παχυσαρκία είναι μια νόσος που, τις τελευταίες δεκαετίες, αυξάνεται με αλματώδεις ρυθμούς παγκοσμίως. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι το ότι η μεγαλύτερη αύξηση σημειώνεται σε υπερβολικά παχύσαρκα άτομα, άτομα δηλαδή με νοσογόνο παχυσαρκία και δείκτη μάζας σώματος πάνω από 40 και 45. Η αντιμετώπιση αυτών των ασθενών γίνεται όλο και πιο δύσκολη καθώς η μεγάλη αύξηση του σωματικού βάρους οδηγεί σε ποικίλα προβλήματα από διάφορα όργανα του σώματος. Ακόμα πιο δύσκολη είναι, στις περιπτώσεις αυτές,η επιτυχής απώλεια βάρους και η διατήρηση της για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθώς πολλές φορές το άτομο που πάσχει μπορεί να έχει πολλαπλάσιο από το φυσιολογικό βάρος και χρειάζεται να χάσει πάρα πολλά κιλά για να μειώσει τους κινδύνους της παχυσαρκίας.

Για την αντιμετώπιση αυτών των περιστατικών αναπτύχθηκαν, και συνεχίζουν να εξελίσσονται, οι χειρουργικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας,της αύξησης αυτής στο σωματικό βάρος δηλαδή που οδηγεί σε νόσο, σε ασθένεια. Η χειρουργική για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας λέγεται βαριατρική (από τη λέξη βάρος) και είναι πλέον μια απόλυτα ασφαλής και ενδεδειγμένη επέμβαση όταν πραγματοποιείται από εξειδικευμένους χειρουργούς που πραγματοποιούν πολλές τέτοιες επεμβάσεις κάθε χρόνο.

Πότε πρέπει ένα παχύσαρκο άτομο να επιλέξει την βαριατρική χειρουργική σαν θεραπεία της παχυσαρκίας;

Η βαριατρική χειρουργική ενδείκνυται σαν θεραπεία της νοσογόνου παχυσαρκίας και συγκεκριμένα για άτομα με δείκτη μάζας σώματος πάνω από 40 ή πάνω από 35, αν συνυπάρχουν τουλάχιστον 2 επιπλοκές από την παχυσαρκία όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, αρθρίτιδα, υπνική άπνοια κλπ.
Ατόμα που έχουν προσπαθήσει να χάσουν βάρος χωρίς αποτέλεσμα ή που έχουν σοβαρές επιπλοκές από την παχυσαρκία θα πρέπει να αξιολογούνται για χειρουργική θεραπεία.

Γνωρίζετε ότι η βαριατρική χειρουργική μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε σημαντικό ποσοστό του σωματικού σας βάρους και να βελτιώσετε την υγεία σας, αλλά για να συνεχίσετε να χάνετε βάρος και για να διατηρήσετε το βάρος σας πάντα θα πρέπει να τρώτε σωστά και να γυμνάζεστε συστηματικά;


Με ποιό τρόπο η βαριατρική χειρουργική βοηθά στην απώλεια βάρους;

Οι περισσότερες χειρουργικές επεμβάσεις κατά της παχυσαρκίας μειώνουν το μέγεθος του στομάχου και έτσι την ποσότητα του φαγητού που μπορεί κανείς να καταναλώσει, προκαλώντας το αίσθημα του κορεσμού με πολυ μικρά γεύματα (περιοριστικές επεμβάσεις, όπως ο γαστρικός δακτύλιος και το γαστρικό μανίκι). Κάποιες από τις επεμβάσεις αυτές περιορίζουν επίσης και το ποσοστό των θερμίδων και τροφών που μπορεί να απορροφήσει το σώμα (δυσαπορροφητικές επεμβάσεις, όπως η χολοπαγκρεατική παράκαμψη και το γαστρικές bypass ).

Πολύ σημαντικό ρόλο στον τρόπο δράσης και στην αποτελεσματικότητα των βαριατρικών επεμβάσεων παίζουν ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν στις ορμόνες του πεπτικού συστήματος, όπως η γρελίνη, που ρυθμίζουν την όρεξη και τον κορεσμό.
Οι ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν μετά από αυτές τις επεμβάσεις και τα αποτελέσματα που έχουν είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστα και αποτελούν αντικείμενο συνεχούς έρευνας.

Η βαριατρική χειρουργική μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη στις ορμόνες σας, αλλά και πιθανές ορμονικές επιπλοκές.

Ποια είναι τα οφέλη της βαριατρικής χειρουργικής στο σύστημα των ενδοκρινών αδένων και τις ορμόνες σας;

Η βαριατρική χειρουργική και η απώλεια βάρους που προκαλεί μπορεί να βοηθήσει :
  • Στην αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Ειδικά η επέμβαση γαστρικού bypass μπορεί να προκαλέσει μείωση στο σάκχαρο μέσα στις πρώτες ημέρες μετά το χειρουργείο, ακόμα και πριν την απώλεια βάρους. Όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν την σημαντική βελτίωση μέχρι και πλήρη υποχώρηση του σακχαρώδους διαβήτη μετά ορισμένες επεμβάσεις.
  • Στην μείωση των επιπέδων των λιπιδίων του αίματος, ελαττώνοντας τα επίπεδα της κακής χοληστερίνης (LDL) και των τριγλυκεριδίων και αυξάνοντας τα επίπεδα της καλής χοληστερίνης (HDL)
  • Στην βελτίωση της γονιμότητας σε παχύσαρκες γυναίκες, ιδίως σε παχύσαρκες γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Ένα χρόνο μετά από βαριατρικό χειρουργείο μπορεί μια γυναίκα με ασφάλεια να μείνει έγκυος χωρίς επιπλοκές, αλλά ιδιαίτερη παρακολούθηση θα χρειαστεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
  • Στην αύξηση των επιπέδων της τεστοστερόνης σε παχύσαρκους άνδρες
  • Στην μείωση της αρτηριακής πίεσης

Πιθανοί κίνδυνοι που σχετίζονται με τις επεμβάσεις της βαριατρικής χειρουργικής


Οι επεμβάσεις που μειώνουν την απορρόφηση των θερμίδων από το πεπτικό, μειώνουν και την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών και βιταμινών και οδηγούν σε προβλήματα όπως:
  • Δυσαπορρόφηση πρωτεϊνών που, σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακά προβλήματα
  • Δυσαπορρόφηση βιταμινών και ιχνοστοιχείων όπως βιταμίνη Α και D,που είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία πολλών συστημάτων του σώματος.
  • Αυξημένο κίνδυνο για οστεοπόρωση
  • Χαμηλό σάκχαρο και, πιο σπάνια, αληθή υπογλυκαιμία, μετά από την κατανάλωση τροφών με μεγάλη περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες
  • Περιφερική νευροπάθεια (που προκαλεί μουδιάσματα και πόνο στα άκρα) λόγω δυσαπορρόφησης βιταμινών όπως η Β12

Πολλές από αυτές τις επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν πολλά χρόνια μετά από το χειρουργείο.
Αυτές οι επιπλοκές εύκολα μπορούν να προληφθούν αν ακολουθήσετε μια σωστή διατροφή μετά το χειρουργείο και παίρνετε καθημερινά και δια βίου τα συμπληρώματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων που χρειάζεστε.
Είναι πολύ σημαντική η συστηματική παρακολούθηση από ειδικό διατροφολόγο συστηματικά μετα το χειρουργείο που θα σας βοηθήσει να μην αναπτύξετε κάποια διατροφική έλλειψη.

Πως μπορούν αυτές οι πληροφορίες να σας βοηθήσουν;

Η σοβαρή παχυσαρκία είναι πλέον μια «πανδημία» του εξελισσόμενου και εξελιγμένου κόσμου. Δυστυχώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι νοσούν από αυτή.
Η βαριατρική χειρουργική είναι μια συνεχώς αναπτυσσόμενη επιστήμη, που στόχο έχει την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας.
Η πιο σημαντική παράμετρος στην επιτυχημένη έκβαση αυτών των επεμβάσεων είναι η επιλογή μιας εξειδικευμένης ομάδας βαριατρικής  χειρουργικής που θα αποτελείται από εξειδικευμένο χειρουργό, διατροφολόγο, ψυχολόγο και αναισθησιολόγο και οι οποίοι θα αξιολογήσουν τον κάθε υποψήφιο έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν πιθανοί κίνδυνοι και θα επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.

Ερωτήσεις που πρέπει να ρωτήσετε τους ιατρούς σας πριν αποφασίσετε μια επέμβαση βαριατρικής χειρουργικής:
  • Ποια επέμβαση είναι η κατάλληλη για μένα;
  • Πως θα επιλέξω τον κατάλληλο χειρουργό;
  • Ποια είναι τα οφέλη και ποιοί οι κίνδυνοι από την επέμβαση που θα κάνω;
  • Πως θα διατηρήσω τον εαυτό μου υγιή μετά την επέμβαση;
  • Πόσο συχνά πρέπει να με παρακολουθεί η βαριατρική ομάδα;
  • Πως θα διατηρήσω την απώλεια βάρους και θα αποφύγω να πάρω πάλι κιλά;
  • Πρέπει να με παρακολουθεί συστηματικά ένας ενδοκρινολόγος μετά το χειρουργείο για να αποφύγω πιθανές επιπλοκές;
ΧΡΗΣΙΜΑ LINK
  • Αμερικανική Εταιρεία Μεταβολικής και Βαριατρικής Χειρουργικής (American Society for Metabolic and Bariatric Surgery): www.asmbs.org
  • Δίκτυο Πληροφοριών για τον έλεγχο του βάρους (Weight-control Information Network) (NIH): www.win.niddk.nih.gov
  • Ομάδα Βαριατρικής Χειρουργικής Athens Bariatric Group www.athensbariatric.com
Διαβάστε ακόμα
Ο υγιής παχύσαρκος: μύθος ή αλήθεια
Σακχαρώδης Διαβήτης: τι πρέπει να ξέρω
Παχυσαρκία και γονιμότητα