Παρασκευή Μεντζελοπούλου MD Ενδοκρινολόγος, Διαβητολόγος
Τί κίνδυνο έχετε να αναπτύξετε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2; Κάντε το τεστ!

Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 είναι μια χρόνια νόσος, που εξελίσσεται σε διάρκεια χρόνων και συνήθως δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα μέχρι το σάκχαρο να ανέβει πολύ. Για το λόγο αυτό, σχεδόν οι μισοί άνθρωποι που πάσχουν από διαβήτη μπορεί να το αγνοούν για χρόνια, χάνοντας πολύτιμο χρόνο από την αποτελεσματική αντιμετώπιση του και την μείωση των πιθανών επιπλοκών στην υγεία τους. Η αργή αυτή εξέλιξη του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μας δίνει χρόνο να δράσουμε και να προσπαθήσουμε να προλάβουμε τη νόσο.

Το πρώτο βήμα για την πρόληψη είναι να μάθουμε τί κίνδυνο έχουμε να αναπτύξουμε διαβήτη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο για εμφάνιση προδιαβήτη/ διαβήτη τύπου ΙΙ; (παράγοντες κινδύνου)

  • Τα άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα (έχουν δηλαδή δείκτη μάζας σώματος >25). Για κάθε κιλό αύξησης του βάρους πάνω από το φυσιολογικό αυξάνεται και ο κίνδυνος ανάπτυξης διαβήτη
  • Τα άτομα με καθιστική ζωή
  • Τα άτομα με πρώτου βαθμού συγγενείς με σακχαρώδη διαβήτη (πατέρας, μητέρα, αδέλφια)
  • Οι γυναίκες με ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη κύησης
  • Τα άτομα Αφροαμερικάνικης, Ασιατικής ή Λατινοαμερικάνικης φυλής
  • Τα άτομα που έχουν διαγνωσθεί με αντίσταση στην ινσουλίνη
  • Τα άτομα με υπέρταση

Άλλοι παράγοντες που υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδη διαβήτη είναι:

  • Το ιστορικό συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών στις γυναίκες
  • Η κοιλιακή παχυσαρκία και ιδαίτερα η εναπόθεση λίπους στο ήπαρ
  • Η χαμηλή καλή χοληστερίνη HDL (<40 στους άνδρες, <50 στις γυναίκες) και τα υψηλά τριγλυκερίδια (>150)
  • Το ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου (ιστορικό εμφράγματος, στηθάγχης, εγκεφαλικού)

Πριν από τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 προηγείται σχεδόν πάντα μια  διαταραχή στον τρόπο που ο οργανισμός μας διαχειρίζεται τους υδατάνθρακες και στον τρόπο δράσης ορμονών που παράγονται από το πάνγκρεας με βασική την ινσουλίνη. Το σάκχαρο αρχίζει να ανεβαίνει πάνω από το φυσιολογικό στην φάση αυτή. Η περίοδος αυτή είναι ο λεγόμενος προδιαβήτης και η αναγνώριση του και σωστή αντιμετώπιση του είναι εξαιρετικά σημαντική για την ταχύτητα εξέλιξης το προδιαβήτη σε διαβήτη.

Η διάγνωση  του προδιαβήτη τίθεται όταν σε εξετάσεις αίματος (τουλάχιστον 2 διαφορετικές μετρήσεις) έχουμε:

  • Σάκχαρο νηστείας 100-125 mg/dl
  • Γλυκοσυλιωμένη αιμοσφαιρίνη HbA1C 5.7-6.4%
  • Σάκχαρο 2 ώρες μετά από φόρτιση με υδατάνθρακες (καμπύλη σακχάρου) 140-199 mg/dl

Αν ανήκετε σε μια από τις κατηγορίες που έχουν αυξημένο κίνδυνο ή έχετε ήδη αναπτύξει προδιαβήτη, πρέπει να δράσετε άμεσα ώστε να καθηστερίσετε την διάγνωση του διαβήτη και τις επιπλοκές που αυτή συνεπάγεται για όσο τον δυνατό μεγαλύτερο διάστημα.

Ο Αμερικανικός Οργανισμός για τον Διαβήτη (American Diabetes Association) έχει αναπτύξει ένα πολύ εύκολο τεστ για να μπορέσει ο κάθε ένας από εμάς να υπολογίσει τον πιθανό κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδη διαβήτη στο άμεσο μέλλον.
Υπολογίζοντας πόσους πόντους μαζεύουμε με βάση κάποιους παράγοντες κινδύνου, μπορούμε να δούμε αν βρισκόμαστε σε ομάδα υψηλού κινδύνου για να αναπτύξουμε σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
Κάντε κι εσεις το τεστ!

  • Ηλικία  (άνω των 40 1 βαθμός, άνω των 50 2 βαθμοί, άνω των 60 3 βαθμοί)
  • Φύλο  (άνδρες 1 βαθμό, γυναίκες 0)
  • Υπέρβαρο ή παχυσαρκία  (δείκτης μάζας σώματος 25-30 1 βαθμός, 30-35  2 βαθμοί, >35 3 βαθμοί). Μπορείτε να βρείτε το δείκτη μάζας σώματος σας εδώ.
  • Γυναίκα με ιστορικό διαβήτη κύησης  (1 βαθμός)
  • Πρώτου βαθμού συγγενής με σακχαρώδη διαβήτη, σε οποιαδήποτε ηλικία εμφάνισης(1 βαθμός)
  • Ιστορικό υπέρτασης  (1 βαθμός)
  • Καθιστική ζωή  (1 βαθμός)

(τεστ τροποποιημένο από τον επίσημο ιστότοπο του American Diabetes Association, www.stopdiabetes.com)

Αν το σύνολο των βαθμών που συγκεντρώνετε είναι >5 τότε έχετε ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη στην επόμενη 5 ετία και μπορεί να έχετε ήδη προδιαβήτη και να μην το γνωρίζετε. Θα πρέπει άμεσα να επισκεφθείτε τον ιατρό σας,να συζητήσετε τους παράγοντες κινδύνου, να κάνετε αιματολογικό έλεγχο και ένα πλάνο πρόληψης του σακχαρώδη διαβήτη.

Βασικά βήματα για την πρόληψη είναι:

- η απώλεια βάρους (για άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα) τουλάχιστον 7-10% του σωματικού βάρους και η διατήρηση του για τουλάχιστον 3 χρόνια
- η τακτική άσκηση, ακόμα και ήπιας έντασης για τουλάχιστον μισή ώρα, 5 φορές την εβδομάδα
- η αποφυγή της καθιστικής ζωής
- η διακοπή του καπνίσματος
- η αλλαγή της διατροφής με μειωμένη κατανάλωση τροφών με πολλά συντηρητικά, υδατάνθρακες υψηλού γλυκαιμικού δείκτη και λιπαρά και αυξημένη κατανάλωση πρωτεϊνών με χαμηλά λιπαρά, γαλακτοκομικών, φρούτων, λαχανικών και υδατανθράκων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη και πολλές φυτικές ίνες.
- η συχνή ιατρική παρακολούθηση

diabetes-test